De uitvoering van pensioenregelingen is een sterk gereguleerde markt. Deze markt vereist een grote mate van zorgvuldigheid, transparantie en compliance aan wet- en regelgeving. In mijn eerst blog, die een eerste introductie gaf in de wereld van de crypto-assets, heb ik aangegeven dat crypto-assets[1] hierbij een belangrijke rol kunnen gaan spelen. Ik sloot mijn blog af met 6 signalen, die een indicator vormen voor de adoptie-graad van deze nieuwe asset-class voor institutionele partijen en die kunnen fungeren als de zogenaamde ‘kanarie-in-de-kolenmijn[2]. In deze blog ga ik dieper in op het eerste signaal: het ontstaan van crypto-asset banken.

Crypto asset banken
Wat is een crypto-asset bank? Dit is een bedrijf of platform dat zich primair richt op het lenen en uitlenen van fiat (euro’s/dollars) en crypto-assets zoals o.a. bitcoin. Crypto-asset banken moeten voldoen aan dezelfde normen als traditionele banken. De markt van crypto-assetbanken, doorgaans ook ‘fintechbanken’ genoemd, ontwikkelt zich op dit moment sterk. Fintechbanken worden daardoor inmiddels aangemerkt als concurrent[3] voor traditionele banken. We zien in de markt van de crypto-banken drie categorieën ontstaan welke ik hieronder zal toelichten.

Categorie 1: De traditionele banken die crypto-diensten aanbieden
In Amerika is de meest bekende, traditionele bank Goldman Sachs[4], die als investeringsbank crypto-derivaten aanbiedt aan institutionele klanten. Ook Morgan Stanley doet mee en CME. Minder bekend is dat Bank of America, Citigroup, Bank of New York Mellon, Mastercard, Visa en Wells Fargo ver gevorderd zijn in het aanbieden van crypto-gerelateerde diensten aan haar klanten. Inmiddels heeft S&P[5] de voornaamste crypto-assets opgenomen als indices en heeft MSCI[6] aangegeven dit in de nabije toekomst te zullen gaan doen.

De Nederlandse én Europese markt loopt daarbij achter, toch is er inmiddels ook hier beweging te zien. De Nederlandse Vereniging van Banken heeft in februari 2021 een statement uitgebracht dat dit ondersteunt. ‘Landen zoals Engeland, Amerika, Frankrijk, Duitsland en Zwitserland hebben de strategische waarde van crypto-activa voor hun (toekomstige) economie erkend en zijn actief bezig met het ontwerp van de regelgevingskader om crypto-innovatie te leiden en mogelijk te maken. Gezien het potentieel van crypto-activa, verwelkomt de Nederlandse Vereniging van Banken initiatieven om innovatie op zowel nationaal als Europees niveau te promoten en te stimuleren.’ Een deur die lange tijd gesloten bleef lijkt nu op een keertje te worden gezet. De opkomst van CBDC’s[7] zou wel eens het “tipping-point” kunnen zijn.

Categorie 2: De gecentraliseerde fintech bedrijven die bankdiensten aanbieden[8]
De huidige fintechbanken ontstaan vaak vanuit innovatiehubs, kraamkamers en hackatons. De markt laat zien dat er behoefte bestaat aan de diensten die deze Fintechbanken leveren. In Nederland zijn Revolut en N26 twee aanbieders van bankdiensten waarbij Revolut ook je crypto-assets voor je beheren. Op dit moment bestaat een groot deel van hun klanten uit privé personen met een of meerdere crypto-assets die ze niet willen verkopen maar wel voor een deel te gelde willen maken. Ze stallen hun crypto-assets bij een partij als onderpand, ontvangen daarvoor de mogelijkheid om euro’s (of andere crypto-assets te lenen) en zijn verlost van het beheer (custodianship) van hun eigen crypto-assets.

Vooral dit laatste is een belangrijke driver van succes omdat veel mensen het beheren van hun eigen crypto-assets te risicovol vinden. De belangrijkste overweging om klant te worden bij een onbekende fintech vormt het tegenpartij-risico. Aangezien dit geen gevestigde namen zijn is dit een substantieel risico om mee te nemen.

Hieronder een overzicht van de belangrijkste gecentraliseerde fintech bedrijven die bankdiensten aanbieden die zich vooral, maar niet uitsluitend, richten op institutionele partijen.

  1. Genesis bouwt een ‘global’ dienstverlener op basis van crypto-assets. Genesis begon in 2013 toen het bedrijf de eerste Amerikaanse OTC (Over-The-Counter) bitcoin trading desk lanceerde. Tegenwoordig faciliteert het bedrijf maandelijks miljarden dollars aan handel, leningen en transacties. Genesis producten en diensten zijn alleen beschikbaar voor gekwalificeerde geaccrediteerde beleggers en institutionele beleggers. Hun one-stop-shop voor institutionele behoeften aan crypto-assets heeft Genesis een toonaangevende positie gegeven.
  2. Blockfi weet een traditionele financieringsaanpak slim te combineren met de nieuwe mogelijkheden van cryptofinanciering. De cijfers van BlockFi laten zien dat het bedrijf een duidelijke concurrent is van Genesis aan de institutionele kant. In 2020 verwerkte BlockFi $ 18,6 miljard aan leningen aan zijn instellingen en particuliere klanten.
  3. Celsius; Celsius rapporteert meer dan $ 6 miljard aan activa onder beheer en meer dan 350.000 klanten. Anders dan Genesis en BlockFi, laten veel van de retailgerichte uitleenbedrijven klanten rendement verdienen op een veel bredere groep crypto-assets. Celsius laat klanten lenen door meer dan 25 verschillende crypto-assets als onderpand te gebruiken.
  4. Nexo; Nexo heeft een solide klantenbestand opgebouwd en heeft meer dan 1 miljoen gebruikers en biedt hun diensten aan zowel retail- als institutionele klanten via directe crypto-backed leningen met hun volledig geautomatiseerde platform. Nexo heeft meer dan $ 4 miljoen aan activa onder beheer, heeft meer dan $ 5 miljard verwerkt en accepteert 16 cryptocurrencies. Het bedrijf is een E.U. gelicentieerde en gereguleerde financiële instelling en $ 100 miljoen aan activa zijn verzekerd via Lloyd’s of London.
  5. Nebeus; was een van de eerste op de kredietmarkt in 2014 en werd in 2015 gelanceerd als een P2P-platform dat leningen in crypto-assets uitdeelde. Dit retailgerichte bedrijf heeft nu ongeveer $ 300 miljoen in Assets-onder-Management. De twee primaire use cases die ze zien voor BTC-collateralized leningen zijn mensen die de dagelijkse uitgaven willen dekken door middel van snelle leningproducten en hun BTC-posities willen gebruiken met contante leningen.
  6. Unchained Capital; In tegenstelling tot veel andere kredietverstrekkers richt het zich op ‘self-custodianship[9]’ en bewaakt dat het onderpand niet opnieuw gebruikt wordt.

Categorie 3: Gedecentraliseerde aanbieders van bankdiensten
Gedecentraliceerde aanbieders van bankdiensten (Defi) is een nieuw fenomeen. Dit is met name ontstaan door de opkomst van Ethereum[10]. DeFi betekent dat iedereen over de hele wereld toegang heeft tot diensten van deze protocollen, ongeacht hun achtergrond of kredietscore, zolang ze toegang hebben tot internet. De DeFi protocollen zijn niet afhankelijk van centrale partijen of tussenpersonen, er bestaat zelden een juridische entiteit, een CEO of een helpdesk. Deze partijen zijn zeer moeilijk te reguleren. Het vertrouwen in die partijen moet ontstaan vanuit transparante systemen van smart-contracts[11] die iedereen kan beoordelen en controleren. Kortom, vertrouwen ontstaat vanuit het gebruik. De meest populaire platforms in DeFi worden tegenwoordig geassocieerd met de kredietmarkten en gedecentraliseerde beurzen. Deze groep is ontstaan in september 2020 en dus zeer jonge technologie met alle voordelen (rendementen) én beperkingen (verlies van crypto-assets) die daarbij gepaard gaan.

Hieronder een 6-tal voorbeelden van DeFi-protocollen waar klanten gebruik van maken:

  1. Compound– een open-source geldmarktprotocol op Ethereum waarmee gebruikers activa kunnen uitlenen of lenen tegen onderpand.
  2. Aave– een open source en non-custodial protocol om rente te verdienen op deposito’s en activa te lenen.
  3. Maker– een gedecentraliseerd kredietplatform op Ethereum dat wordt ondersteund door digitale activa als onderpand.
  4. Finance– een open-source uitleenplatform.
  5. dYdX – a non-custodial handelsplatform op Ethereum voor profesionele handelaren.
  6. DeFiner– een wereldwijd beschikbaar gedecentraliseerde kredietmarktplaats om digitale activa veilig te lenen en uit te lenen via slimme contracten.

Bovenstaande protocollen zijn zo nieuw dat de bestaande wetmatigheden vanuit de financiële markten niet op gaan (oa. “Law-of-one-price[12]”, die arbitrage zeer moeilijk maakt). Deze markten kenmerken zich als inefficiënt. De opkomst van Yield-Farming[13] is hier een voorbeeld van en is een nieuw begrip geworden, waarbij mensen op zoek gaan naar verschillen in de protocollen en daarmee risicoloos geld verdienen.

 Conclusie
Crypto-banken zijn reeds onder ons. Ze bestaan op verschillende niveaus en in diverse landen. Bij de snelheid van ontwikkeling onderscheiden we de drie categorieën banken.

Het snelst gaan de ontwikkelingen van categorie 2; de gecentraliseerde fintechbanken. Deze bedrijven hebben een aantal voordelen die hen helpen zich snel te ontwikkelen en ook breed uit te rollen. Ze hebben geen last van bestaande legacy, het toezicht regime is duidelijk en ze zien de wereld als hun markt. Ze zijn vaak uitstekend gekapitaliseerd en bewust van de vele risico’s waarmee ze te maken hebben zonder dat het hen beperkt. Ze hebben lef en doorzettingsvermogen en bieden producten en services aan waar behoefte aan is. Revolut en N26 zijn sprekende voorbeelden hiervan die op de Nederlandse markt opereren. Ze zijn vooral nog gericht op consumenten.

Daarna volgt categorie 1; de traditionele banken. Deze zal naar verwachting langzaam volgen maar wel grote impact hebben. De opkomst van de CBDC’s, fintechbanken en de vraag vanuit de markt zal deze beweging in gang zetten. Deze groep is voor institutionele partijen zeker waard om in de gaten te houden.

Als laatste én met een zeer grote belofte volgt Categorie 3, de gedecentraliseerde protocollen. Zij zullen naar verwachting hun snelle ontwikkeling voortzetten. Toch verwacht ik dat het nog langere tijd zal duren voordat institutionele partijen hierover na hoeven te gaan denken.

Om in de analogie van de kanarie te blijven, mbt signaal 1 blijkt de kanarie nog te leven maar wel zeer op zijn hoede te moeten zijn. Blijf innoveren en de blik naar buiten richten om de volgende S-curve te vinden.

Hopelijk is met dit blog uw nieuwsgierigheid geprikkeld. In ieder geval vormt dit een aanleiding om hierover in gesprek te gaan met uw vermogensbeheerder.

Wil je hier meer over weten dan kan je mij bereiken op stefan.taubert@sprenkelsenverschuren.nl

Alles in dit blog moet opgevat worden als mijn persoonlijke mening en is op geen enkele wijze bedoeld als beleggingsadvies. Mochten er fouten of verkeerde verwijzingen ingeslopen zijn dan verbeter ik ze graag. Neem gerust contact met me op via stefan.taubert@sprenkelsenverschuren.nl .

[1] Crypto-assets bestaan uit virtuele munten of ‘tokens’ die worden gecreëerd en verspreid met behulp van gedistribueerde blockchain technologie (DLT). Ze vormen een digitale weergave van waarde die digitaal kan worden verhandeld en functioneert als ruilmiddel, rekeneenheid of waarde opslag.

[2] Mocht je mijn eerste blog gemist hebben? Hier vindt je de Nederlandse versie (English translation is here).

[3] https://fd.nl/ondernemen/1386433/de-bank-van-de-toekomst-zit-op-de-blockchain

[4] https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-05-06/goldman-offers-new-bitcoin-derivatives-to-wall-street-investors

[5] https://www.spglobal.com/spdji/en/index-family/digital-assets/cryptocurrency/#overview

[6] https://www.reuters.com/business/index-publisher-msci-looking-launch-crypto-indexes-2021-06-17/

[7] ‘We will do our best to ensure that a digital euro meets the expectations of citizens highlighted in the public consultation.’ ECB Executive Board member Fabio Panetta obv uitkomst consultatie 14 april 2021

[8] Banking on Bitcoin februari 2021 door Bitstamp

[9]De klant is zelf verantwoordelijk voor opslag, beveiliging en toegang van zijn crypto-assets

[10] Ethereum is een wereldwijd, open-source platform voor gedecentraliseerde toepassingen. Op Ethereum kun je code schrijven waarmee digitale waarde wordt beheerd. Het werkt precies zoals het is geprogrammeerd en is overal ter wereld toegankelijk. (https://ethereum.org/nl/)

[11] Een programma dat wordt uitgevoerd op de Ethereum-computerinfrastructuur.

[12] https://www.investopedia.com/terms/l/law-one-price.asp

[13] Met Yield-Farming is het doel om een rendement op kapitaal te maximaliseren door gebruik te maken van verschillende DeFi-protocollen.